2019-06-12

fantasta biblioteko en mia distrikturbo Veclaro = Wetzlar

Hieraŭ mi estis la unuan fojon en la fantasta bibliteko de mia distrikturbo, Veclaro (Wetzlar). Ĝia retadreso estas https://www.phantastik.eu/
Tie mi luprenis diversajn librojn, i.a. vojaĝlibro pri la baltaj statoj. Tiu bibliteko estas vera trezoro por homoj kiuj ŝatas legi scienc-fikciajn, fantastajn-fantaziajn aŭ hororajn rakontojn. La domo estas plenstopita kun libroj kaj magazinoj kaj ĉiu estas nete ordigita kaj atingebla sur librobretoj. Estas ankaŭ prelegoj kaj specialaj eventoj en la versperoj. La ununura malavantaĝo estas la mallongaj malfermaj tempoj.

2019-06-01

Esperanto kaj Etereumo - similaj vojoj kaj obstakloj ?

Esperanto estas projekto kun la celo ke homoj pli bone kompreniĝu unu la alian. Tiu praktike eblas ĉar Esperanto estas pli facile lernebla ol aliaj lingvoj. Kaj Esperanto havas la avantaĝon ke ĝi estas relative neŭtrala, tiu signifas ke ĝi estas propraĵo de neniu ajn stato aŭ lando. Tiu neŭtraleco kaj la malferma aspekto de la lingvo faras el Eo la idealan kandidaton por la venonto mondlingvo. En tiu senco la nuntempa disvastiĝo de la angla lingvo estas bona kaj celdirekta paŝo al la enkonduko de la venonta mondlingvo Esperanto.
Mi nuntempe kun interese legas pri la rapida  evoluo kaj disvastiĝo de bitmonaj valutoj. Simile kiel ekzistas pli ol mil diversaj planlingvaj projektoj, nun jam ekzistas ĉirkau mil diversaj bitmonaj projektoj - apud la plej konata bitmonero nomata "Bitcoin". Eble interesus vin ke ankaŭ Bitmono povas estis nomita neŭtrala, ĉar neniu stato au lando povas kontroli au eĉ malpermesi bitmonerojn. Bitmonaj projektoj kiel planlingvaj projektoj estas iasence nekontrolebla - kaj tiu ofertas ŝancojn sed ankaŭ riskojn. Kiam la homoj ekscias pri la novajn ŝancojn kaj eblecojn kiu bitmono kaj precipe la  t.n.  "spertaj aŭ inteligentaj kontraktoj" (angle: "smart contracts")  ilin povas oferti, ili nature ne volas malhavi tiun progreson. Fakte per spertaj kontraktoj homoj iĝos de nuraj konsumentoj al kaj konsumentoj kaj producentoj de informoj. En la angla oni kreis la novan vorton prosumer¹ "prosumento" por tiu nova stato, kiu kunigas konsumenton kaj producenton en unu persono. Do en la proksima futuro ni tre verŝajne ricevos bitmonon, kiam firmaoj volas havi niajn datumojn aŭ niajn opiniojn. Interese estas ke Ethereum, apud Bitcoin la dua plej konata bitmona valuto, estis precipe evoluita por ke spertaj kontraktoj povas uzi la blokĉenon de Ethereum, kaj nun multaj programistoj komencas lerni tiujn novajn konceptojn kaj teknikojn kaj plievoluas ilin.


¹ vidu https://en.wikipedia.org/wiki/Prosumer

² https://eo.wikipedia.org/wiki/Ethereum

Legu ankau: https://www.coindesk.com/can-bitcoin-learn-failure-global-language-esperanto

2019-05-30

La ghardenpordo

La ghardenpordo petege grincas en la hinghoj,
ghemadas pro printempaj ventoplovoj -
Erinaco sub foliomonto jam vekighas,
kaj strekas siajn membrojn pro malsato.
La amentoj de saliko jam ekfloras,
unua burdo audacas etan promenadon.
Mi enspiradas longe kaj dankemas
ke povus mi kaptadi  tiun chi momenton.

Dillenburg, je la trideka majo 2019

2019-05-28

Prelego pri Esperanto


Finfine amiko Gunter alvenis. Mi lin atendis jam je la kvara posttagmeze, sed li prenis la lasteblan trajnon de Marburg kaj alvenis ĉe la stacidomo en Dillenburg kvindek minutojn antaŭ la sesa. Ni rapidis hejmen por esti tie ankoraŭ ĝustatempe, ĉar la anoncita  prelego pri Esperanto laŭplane komenciĝas je la dekoka. Feliĉe kiam ni atingis la domon, ankoraŭ neniu persono estis videbla aŭ jam atendante, do ni kvietiĝis kaj malhaste startis niajn preparojn. Mi startis mian komputilon kun konektita projektilo kaj malheligis la ĉambron dume Gunter startis sian tekokomputilon. Post dek minutojn ni ankoraŭ estis la solaj ĉeestantoj, do por tio Gunter komencis sian prelegon kun mi kiel sola aŭskultanto. Unue li prezentis la kabaredistoj "Pigor kaj Eichhorn" kun ilia kurioza prezentado "Esperanto en 3 minutoj", kio estas amuza kaj kompakta enkonduko pri la plej facila lingvo de la mondo. La peco finiĝas kun la demando kio estas "malvarma hundo". Kaj tiu estas la ŝlosilvorto post kiam Gunter paŭzigas sian prelegon kaj malpakas sian memfaritan faman "malvarman hundon", kukon konsistanta el kakao, biskvitoj kaj pli malpli sekretaj ingrediencoj. Post kafumado Gunter plu prelegis, nun pri la historio de la internacia lingvo, pri Zamenhof kaj la kialoj por elekti pseŭdonimon "Esperanto" anstataŭ lian propran nomon en la unua eldono.

2019-05-01

Polusa Vortico

https://i.redd.it/smc5vi1zflc21.jpg Ŝikago dum la "polusa vortico" lasta monato.  Bela kaj impresa Usona urbo.

Fonto: Telegramgrupo Esperanto

2019-04-30

Sprech- und Sprachlos in Europa und die Folgen

Obwohl Jugendliche in der Mehrheit von sich behaupten ein gutes Englisch zu sprechen, entspricht dies keinesfalls den Tatsachen. Nach einer Eurobarometer Umfrage (EB386) sprechen weniger als 40% der Europäer das Englische so gut, das sie aktiv an einer Konversation in der englischen Sprache teilnehmen können, siehe dazu auch Punkt 6 in der EDE Studie "Kann die EU auf Esperanto verzichten", "Ĉu Eŭropa Unio povas flankenlasi esperanton?".
Quelle:
https://www.academia.edu/39512034/%C4%88u_la_E%C5%ADropa_Unio_povas_flankenlasi_esperanton
 
Bei näherer Betrachtung steht es schlecht um die Kommunikation der EU-Bürger untereinander. Die Situation hat sich auch nicht verbessert, obwohl in allen EU-Ländern Englisch auf dem Lehrplan steht. Das Sprachprojekt "Englisch als Zweitsprache der EU" ist gescheitert. Diese Tatsache ist unbequem aber nicht mehr zu leugnen. Nur langsam setzt sich die Erkenntnis durch das nationale Sprachen nicht als Zweitsprache taugen, weil sie das Neutralitätsprinzip verletzen. Diese Erkenntnis ist mehr als 100 Jahre alt, aber wird weiter beharrlich geleugnet oder sogar heftigst abgestritten. Die Folgen dieser Sprech- und Sprachlosigkeit in Europa sind gravierend und schwächen die Position Europas in der Welt. Direkte Auswirkungen der verfehlten Sprachpolitik sind u.a. politische Ideen- und Mutlosigkeit, fehlendes europäisches Engagement, fehlende europäische Identität, Wiedererstarken nationaler Bewegungen und rechter Parteien, Einschränkung von sozialen Standards, zunehmender Egoismus statt Gemeinsinn.
Die Frage in welcher Sprache eine gemeinsame europäische Armee zukünftig kommunizieren soll ist entscheidend für die Glaubwürdigkeit Europas in der Welt und darüber sollten die EU-Bürger per EU-Referendum abstimmen dürfen, siehe https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_B%C3%BCrgerinitiative



Germana Teksto kiu prilumas la lingvoproblemon de cienca perspektivo,
http://www.ais-sanmarino.org/pr/de/emonopol.html

2019-04-24

La persona pronomo ri estas ridinda / mi proponas anstataŭan pronomon ji

Pardonu min, sed la vorto 'ri' estas ri-dinda. Mi tute ne ŝatas ri kiel seks-neutrala pronomo. Do, mia demando estas por kio staras ri? Eble por "Rex Imperator; Romanus Imperator" au por la komenco de R.I.P. , tiu estas 'requiescat in pace', engl.: rest in peace. La litero r je la komenco estas malfacile eldirebla de homoj el aziaj landoj kaj la akuzativa uzo de ri "rin" estas same ridinda. ri sonas dura kaj aspektas vira ... ambaŭ literoj r kaj i estas parto de la vorto vIRo, do ne precipe neŭtrala. Mi kontraŭe proponas la pli molan ji kiel seksneŭtrala pronomo - tiu ĉi ji taŭgas pli bone ĉar ĝi estas ne tiom malfacile eldirebla kaj ankaŭ pli neŭtrala. Mi precipe ŝatas la akuzativan formon jin, ĉar ĝi estas la unua parto de la ĉina dualismo jin-jang



Ekzemploj

Mi vizitis jin je la dek-kvina posttagmeze.

Ji ja estas granda verkulo.

Mi ja ne vidis jin ĉe la stacidomo.

Ĉu ji estas ulo aŭ ino?
~